İran Yemekleri

Yemeklerin ve çorbaların geneli sebze, et ve hububatın bir arada kullanılmasıyla pişiriliyor.. Bizimkinden farkı kırmızı değil biraz daha kahverengi olması. Bir de elbette İran mutfağının vazgeçilmezi #safran! Başlarda garipsediğimiz bu tada kısa sürede alıştık. Çorbadan ana yemeğe, çaydan tatlıya her şeyin içine eklediklerini söyleyebiliriz. Yemeğin yanında sofrada ortada her zaman kocaman bir pilav oluyor. Onun da safranlı olduğunu söylememize gerek yok herhalde 😄 Pirinçler uzun ince. 

Sebzelerden patlıcan (#bademjan) çok kullanılıyor. Bizim favorimiz #kashkobademjoon oldu (erimiş peynirli, karamelize soğanlı kızarmış patlıcan)🤤

Ekmek olarak, lavaş türevleri ve Ramazan pidesi gibi çeşitler mevcut.

Ceviz yemeklerde sıklıkla kullanılıyor. Yoğurt, turşu bizimki gibi. Ayran sodalı, naneli ve daha az kıvamlı. 

Kuzu, dana ve tavuk eti dışında #deveeti de var mutfaklarında (denemediğimiz için nasıl tadı var bilmiyoruz).

Balık çeşitleri fazla ve bizimkilerden farklı kırmızı bir balık çok meşhur kuzey bölgesinde, ayrıca kurutulmuş balık da tüketiliyor. 

Meyveler bizimkilerle çok benzer, Türkiye’de ne varsa aynı lezzette burada da var. Küçücük çok lezzetli karpuzları var.

Suları buzlu ya da dolaptan çok soğuk olarak içiyorlar. Çeşme suları içiliyor.

Öğle ve akşam yemeklerinin zenginliğinden farklı olarak kahvaltıları bize göre oldukça sade. Lavaş, peynir, bal, reçelden oluşuyor, bazen de yumurta ekleniyor. Kahvaltıda servis tabağı kullanılmaması ve çatal yerine kaşık kullanılması dikkatimizi çeken farklılıklardandı.

Bir Gezgin İçin İran Hakkında Önemli Bilgiler

Gezimizin İran kısmı bitti. İşimize çok yaramış olan bilgileri İran’a gitmek isteyenler için paylaşmak istedim:

1-Kadınların Giyimi

Eğer başını örten biri değilseniz, kafanıza şu boynumuza doladığımız şallardan birini öylesine atıvermeniz yeterli, saçlarınızın tamamının kapanması şart değil. Ayrıca dize kadar olmasa da, en azından poponuzu örtecek kadar uzun bir üst giymeniz uygun olacaktır.

Makyaj konusunda sözde sınırlama varmış ama kimse buna uymuyor, rahat olabilirsiniz.

2-Telefon Hattı 

Yabancılar #irancell alamıyor. Biz çok şanslıydık, Tebriz’de misafiri olduğumuz aile ilk günümüzde bizim için hat aldı. 20000 Tümen yükledik ve 5 GB internet, 20 dk konuşma hakkımız oldu. Rahat rahat iletişim kurabiliyoruz bu şekilde.

3-SNAPP 

Bizdeki #bitaksi ya da #über gibi bir uygulama. Taksi kullanmak Türkiye’ye göre çok daha uygun. Zira yakıt fiyatları bizim 14’te 1’imiz kadar!!! Biz Tahran’da #snapp ile geziyoruz. Öncelikle telefonunuza bu uygulamayı indirip, yerel bir hat üzerinden hesap açmanız gerekiyor. Ardından konumunuza yakın olan taksiyi çağırıyorsunuz. Plakasını sistemde gördüğünüz için buluşmanız kolay oluyor. Kadınsanız kadın sürücü çağırabiliyorsunuz. %25 daha az ödeyerek motor da çağırabilirsiniz. 

4-Toplu Taşıma

Henüz bir defa, Tahran’a ilk indiğimizde terminaldeki metro hattını kullandık. Sabah iş saati olduğu için aşırı kalabalıktı. Tahran’da birbirine bağlanan, geçiş istasyonları olan 7 metro hattı var. Metrolarda karma vagonlar ve kadın vagonları var. Biz çift olarak kadın vagonuna bindik yanlışlıkla😄 Neyse ki bakış ve konuşmalardan hemen anladık hatamızı ve sonraki istasyonda düzelttik. Şehir içi otobüslerde de arka taraf kadınlara ayrılmış. Şehirler arası otobüste (biz Lahijan’dan Tahran’a kullandık) böyle bir durum yoktu. Otobüs çok geniş ve rahattı, koltuklar neredeyse yatağa dönüşüyordu, ikram olarak çikolata, bisküvi, kek paketi vardı. Bizimki az bir farkla VIP otobüstü, normalleri de bu kadar rahat mıdır bilmiyoruz.

5-Para
Para meselesi başlarda biraz karışık geliyor. Banknotlar riyal şeklinde ama günlük yaşamda onun bir sıfır atılmış hali olan Tümen ile alışveriş yapılıyor. Şöyle düşünebilirsiniz  riyal sadece kağıt üzerinde ve resmî işlerde. Dolar kuru çok değişken, yaklaşık 14.000 tümen gibi düşünebilirsiniz. Bu durumda TL nin değeri tümenin yaklaşık iki katı gibi oluyor. Biz ilk etapta 50 dolar bozdurduk ve bir hafta yetti. Kredi kartı için vatandaşların yerel kartları var; bizdeki master ya da visa kartlar geçerli değil. O nedenle yanınızda nakitiniz olmak zorunda.

6-RAKAMLAR

Harfler gibi rakamlar da bizim için farklı. Para ve plakaları okumada zorlanmamak adına rakamları öğrenmelisiniz. 

7-VPN 

#Couchsurfing, #Twitter, #Facebook, #YouTube vs. yasaklı olduğundan bunları kullanmak için telefonunuza #TurboVPN ya da #VPNHotspot yükleyebilirsiniz. Bunları indirmek için markette bulamazsanız, daha önce indirmiş birinden #shareit ile linkini paylaşmasını rica edebilirsiniz.

İran Genel İzlenimler

Çok uzun zamandır hayal ettiğimiz seyahate başladık. 22 Eylül’den bu yana yollardayız. 10 gün İzmir, Ankara, Kars (evet Doğu Ekspresi’ne bindik:)), Ağrı ve Van’ı gezdikten sonra, trenle İran’a geçtik. Çok güzel 12 günün sonunda bu sabah Hindistan’a indik ve seyahatimize burada devam ediyoruz. İran’da internet çok sorunluydu, çok fazla site yasaklıydı. Notlar aldım elbette ve bir kısmını da instagramda paylaştım. Burada da kalıcı olsun istiyorum. Yıllarca gezilerimi yazdığım mecra burasıydı ne de olsa, daha instagram yokken...
İran genel izlenimlerimi yazdığım bir yazı:

“

07.10.2018

İran’da 5.günümüz. Anlatacak çok şey, paylaşacak çok fotoğraf var. Güncel olarak story lerde paylaşmaya çalışıyoruz ama uzun uzun yazmalı aslında...

Kadınların hicapsız, erkeklerin şortla gezemediği, devlet dairelerinde çalışanların namaz saatinde namazda olmalarının beklendiği (öğretmenler hariç), dans etmenin, kadınların şarkı söylemesinin yasak olduğu, okulların öğretmen ve öğrenciler için kadın erkek diye ayrıldığı (binaların arasında belli mesafenin de olması gerektiği) bir ülke İran...

Tüm bunlarla beraber, kadınlar üniversite okuyor, araba kullanma oranları yüksek, sosyal hayatın içindeler, çalışıp para kazanıyorlar.

Alkol satışı yasak ama yine de gizli yollardan temin ediliyor ve evlerde arkadaş toplantılarında tüketiliyor. Amerikan markaları yok. Ezan pek duyulmuyor.

Öte yandan, sanat ciddi sansür altında, toplu taşımada kadınlar ve erkekler farklı yerlerde, pek çok internet sitesi ve uygulama (Facebook, Twitter, Couchsurfing, Fizy, Spotify, İnstagram daki bazı sayfalar) yasaklı -ve elbette herkes VPN ile yine de bunları kullanıyor-...

Oysa ne büyük potansiyel! Koskocaman ülke.

Farklı coğrafi bölgeler, iklimler, doğal güzellikler... Tebriz’de tarih, Marzapan’da şelaleler, Gilan’da orman, güneyde çöl, kuzeyde Hazar denizi, Şiraz’da Persepolis...

Kadim bir medeniyet, yıllardır ilim üretilen topraklar, dünyaca ünlü tıp doktorları, şairler...

Büyük bir turizm potansiyeli yatıyor bu ülkede. Ama, buna rağmen, yolculugumuzun İran’dan başlayacağını duyan çoğu kişi “Neden İran?” dedi. 

Gelmeden önce bizim de kafamızda oldukça eksik bir İran imajı vardı elbette. Hepimizin var...

Ama gelip görünce -henüz sadece iki bölgesini görmemize rağmen- tazelendi, değişti bu imaj.

Seyahat etmek işte bundan güzel en çok da!

Tüm önyargıları yıkan büyülü bir şey gezmek 🙏🏻“

Meksika ve El Salvador’da Yaşayan Nahua Yerlilerine Ait Bir Dua

“Annemi ve babamı; bilmeyerek yaptıkları hataların sorumluluğundan ve suçluluğundan azat ediyorum…

Çocuklarımı, beni gururlandırmaları gereği inancından azat ediyorum ki; sadece kendi kalplerinin onlara seslendiği yöne doğru rahatlıkla gidebilsinler.

Eşimi; beni tamamlaması mecburiyetinden azat ediyorum. Ben eksik değilim; çevremdeki her canlıdan, her an yeni bir şey öğreniyorum.

Ailemin atalarına ve büyük ebeveynlerime; benim şu anda hayatta olmamı sağlayacak şekilde var oldukları için teşekkür ediyorum. Onları geçmiş hatalarından, tamamlanmamış arzularından azat ediyorum. Her birinin, zamanın ve koşulların gerektirdiği en doğru şekilde davranmaya gayret ettiğinin farkındayım. Onları seviyor ve onurlandırıyorum.

Kimseden saklayacak bir şeyim olmadığı gibi kimseye bir borcum da yok. Kendim, olduğum gibiyim.

Kalbimin bilgeliğini izleyerek ve kendime dürüst olarak yaşam yolumu yürürken huzurumu ve mutluluğumu gölgeleyebilecek olan görünen ya da görünmeyen tüm bağların sorumluluklarından kendimi azat ediyorum.

Kendi huzurum ve mutluluğum yegâne sorumluluğumdur.

Ötekilerin beklentilerini karşılamak üzere yüklendiğim tüm rollerimi bırakıyorum.

Kendimi onaylıyorum ve kendime saygı duyuyorum.

Benim ve senin içimizdeki yüceliği selamlıyorum ve hatırlatıyorum: Biz özgürüz.”

Eğitimin Ölüm Vadisinden Nasıl Kurtulunur?- TED Talk

TED konuşmalarını çok ilham verici buluyorum. Bu konuşma EBA’daki seçkiden. Yeni bir eğitim öğretim yılına hazırlanırken bu konuşmaları dinlemek öğretmenler için motivasyon kaynağı olabilir diye düşünüyorum.

Videonun Türkçe altyazılı hali için tık tık;)

Söz konusu eğitim olunca, Finlandiya eğitim sistemine değinmeden olmuyor. Ziyaretim sırasında benzer gözlemlerim olmuştu benim de. 

Hani diyor ya 

“-Okul terki ile nasıl baş ediyorsunuz? 

sorusu karşısında şaşırdılar -Okul terki mi!? Çocuklar neden okula gelmek istemesinler ki?”

Bizim de davranış problemleri konusunda benzer diyaloğumuz olmuştu. “Niye olumsuz davranış göstersinler ki?” gibi bir yanıt almıştık. Çocuklar okulda mutluysa; merak, öğrenme, kendini ifade etme, değer görme, başarı ihtiyaçları karşılanıyorsa, enerjilerini yetenekleri ve ilgileri doğrultusunda sanat, spor, bilim gibi alanlarda harcayabiliyorlarsa yine davranış problemleri ortaya çıkar mıydı?

Yoga Ne Değildir- Gezgin Yogini

Mesleğimin ilk yıllarından, hatta öğrenciliğimden bu yana, psikolojik danışmanlık ile ilgili yanlış bilinenleri doğruya dönüştürebilmek için epey mesai harcadığımı söyleyebilirim. Bir şeyin ne olmadığını tarif etmek ne olduğunu tarif etmekten biraz daha kolay sanırım. O nedenle psikolojik danışmanlığın/psikologluğun ne olmadığını dile getirmeye, “Siz şimdi insanın içinden geçenleri okuyabiliyorsunuz di mi?”den tutun da her insanın nasıl yaşaması, nerede ne yapması gerektiğini bildiğimiz varsayımını değiştirmek için anlatmaya uzun yıllar da devam edecek gibiyiz.

(Belki de çoğu meslekte vardır bu, ben kendiminkini bilebiliyorum.)

İki yıldır da yoga var hayatımda. Şimdilerde de yoganın ne olduğunu ne olmadığını anlatmaya çalışıyorum merak edenlere, dilim döndüğünce.

Gezginyogini (Burcu Tunca) çok güzel bir yazı yazmış bu konuda. “Yoga ne değildir”i öğrenmek isteyenler için bir rehber niteliğinde. Ben çok keyif alarak okudum, sizlerin de beğeninize sunuyorum efenim;)

https://gezginyogini.com/yoga-ne-degildir/

2018 Ağustos Ayı Kitaplar (3) ve Filmler (3) ve 5 Bölüm de Dizi

Çoğumuzun en sevdiği ay olan eylülden selamlar!

Önce içimizle ve sonra çevremizle barışacağımız yeni bir dönem başlasın, 1 Eylül Dünya Barış Günü'müz kutlu olsun!

Bir yaz daha geçti ömrümüzden... Kaç yazımız kaldı bilmeden...

Yazın son ayı ağustos nası geçmiş, beraber bakalım.

Ağustos, son haftası haricinde İstanbul dışında geçirdiğim bir ay oldu.

İlk haftasında, kıştan bu yana beklediğim yoga tatili için Ayvacık- Çanakkale'de doğanın içindeydim. 

Oradan, memleketim İzmir'e geçtim, Çeşme ve Karşıyaka'da güzel günler geçirdim. Sonra hayatımdakisevgiliinsan da geldi ve Dikili, Çeşme, Karaburun'da güzel vakit geçirdikten sonra İstanbul'a döndük.

Tüm bu süreçte neler okumuş, neler izlemişim bakalım. Önce kitaplar:

İkigai

Bildiğiniz üzere, yeni yıldan bu yana yeni kitap almama kararım var. Ama bazen oyunbozanlık yapıyorum, mesela nisanda İzmir Kitap Fuarı'na giden anneme çok istediğim bir kitabı aldırmak gibi:) Sonuçta onun kitabı ve bende orada kalırken okuyabilirim:) İzmir'deyken, 3 günlük anne-kız Çeşme tatilimizde okudum İkigai'yi. Japonların uzun ve mutlu yaşam sırlarını anlatan kolay okunan sürükleyici bir kitaptı.

Beslenme ve hareketin (spor) yanısıra, sosyal ilişkiler ve çalışkanlığın, yaşam boyu üretmenin verimli bir yaşam üzerine etkilerinden söz ediyor. Bu konulara ilginiz varsa severek okuyacağınız bir kitap olacaktır.

Cingo

Çocuklarla çalışan biri olarak, her ay bir çocuk kitabı okumaya özen gösteriyorum. Bu ay da sevgili Mine'nin gönderdiği sürpriz kitaplardan biri olan Cingo'yu okudum. Şermin Yaşar sosyal medya üzerinden tanıyıp anlatımını, yazılarını çok sevdiğim bir yazar. Ancak bu kitabı severek okuyamadım ne yazık ki... Yine de başka kitaplarına şans vermek isterim.

Patanjali'nin Yoga Sutraları

Aslında bu kitabı edindiğimden beri inceliyor, ara ara okuyordum- ağustosta başlamadım yani. Eylül gelmeden tamamlamak istiyordum- zira eylülde sınavımız var- ve İstanbul'a döner dönmez okuyup bitirdim. Yoga eğitmenlik programı boyunca öncelikli okumamız beklenen 3 kadim eserden biriydi (Hatha Yoga Pradipika ve Bhagavad Gita ile beraber- Bir de hazırlık olarak Bir Yoginin Otobiyografisi'ni okuduk).

MÖ 400'lerde yazıldığı tahmin edilen eserin 1800'lerin sonunda Swami Vivekananda'nın yorumlarıyla basılmış hali. Yoga felsefesi üzerine çok temel bir kaynak.

Filmlere bakacak olursak:

Baraka (The Shack)

Telefonumun galerisinde ekran görüntüsü olan, zamanında dikkatimi çekmiş bir filmdi. İzmir'deyken bir akşam annemle izledik. Yer yer iyi mesajlar verse de, tam oturmamış ve insana geçmeyen bir duygusu var bence filmin.

Marathon

Mesleğim gereği, farklı gelişenlerle ilgili filmlere ilgim büyük. Bu filmi de uzun zamandır merak ediyordum. Yine bir akşam İzmir'de izledik.

Otistik bir gencin ve annesinin mücadelesini anlatan güzel bir film.

Stranger Than Fiction

Merak ettiğim filmlerden biriydi, İstanbul'a döndüğüm hafta tek başıma izledim. Çok sevdim filmi. Çok değişik bir kurgu. Yönetmenin filmlerinden Finding Neverland de yıllardır favori filmlerimdendir, izlemediyseniz izleyiniz derim;)

Ve 5 bölümlük bir dizi izledim İstanbul'a döndüğüm hafta. 3 günde bitirdim.

Patrick Melrose 

İngiliz yazar ve gazeteci Edward St. Aubyn'in roman serisinden esinlenilen Patrick Melrose, çocukluk travmalarının yetişkin hayatımıza etkisini çarpıcı biçimde anlatan bir mini dizi. Her bir bölüm yaklaşık bir saatlik bağımsız film niteliğinde (kronolojik olarak birbirini takip etmiyor, her bölüm Patrick'in hayatının faklı dönemlerini anlatıyor.) 

Yazarın bu kitaplarında gerçek hayatını yazdığını okudum bir yerlerde... Son derece sinir bozucu bazı çocukların çocukluklarının "çocukluk" gibi geçememesi... Patrick'in iki bölümde de ağlayarak ifade ettiği gibi "Kimse kimseye böyle bir şey yapmamalı."... Hele ki, onları korumakla, onları sevmekle, onları hayata hazırlamakla mükellef olan kişiler olan anne babaları hiç yapmamalı...

Benedict Cumberbatch'in efsane oyunculuğu ile tüm duyguları içimde hissederek izledim bu 5 saatlik dramı...

Kendi Aracınızla Yurt Dışına Çıkmak Artık Çok Daha Kolay!

                                          
Kendi aracınızla yolculuk yapmak gibisi yok! Dilediğinizde mola verirsiniz, canınızın çektiği gibi yemek yersiniz. Gittiğiniz yeri bir turist değil, gerçek bir gezgin gibi keşfedersiniz.
Üstelik aracınızla yurt dışına çıkmak için yapmanız gereken işlemler de her geçen gün biraz daha kolaylaşıyor. Bugünlerde, yeni tip bir çipli ehliyete sahipseniz, Yeşil Kart Poliçenizi yaptırarak sınırı kolayca geçebilirsiniz. Üstelik artık bunu yaptırmak için bir yere gitmeniz, belgelerin peşinde koşmanız da gerekmiyor.
Anadolu Sigorta, Türkiye’de ilk defa Yeşil Kart poliçesini online olarak alma imkanı sunuyor. www.anadolusigorta.com.tr adresini ziyaret edip, plakanızı ve TC kimlik numaranızı girerek işlemi onayladığınız takdirde poliçeniz kapınıza kadar geliyor. Size de seyahat rotanızı çizmek kalıyor.
Bir boomads advertorial içeriğidir.

“Büyüyünce ne olmak istiyorsun?”

Çocuklara en çok sorulan sorulardan biri -nedense- (hangi mesleği seçmek istediğini kast ederek)
“Büyüyünce ne olmak istiyorsun?” olsagerek.

Gözlemlediğim kadarıyla daha küçüklerden oldukça farklı cevaplar gelse de, 9-12 yaş aralığında “doktor” ve özellikle de “beyin cerrahı” yanıtı geliyor sıklıkla.

Neden acaba? 

Ben o yaşlardayken de böyleydi bu. Ve bu cevabı veren arkadaşlarımın hiçbiri de beyin cerrahı olmadı büyüdüklerinde (çok azı da doktor oldu)...

İyi ki de olmadılar... Çünkü bence ne gerçekten istedikleri buydu ne de toplumun bu kadar beyin cerahına ihtiyacı vardı...

Bu sadece “en zor” olduğu düşünüldüğü için toplumca ulaşılması istenilen bir meslekti.

Ama neden en zora ulaşması istenirdi ki çocukların???

Oysa;

En çok istedikleri, yapmaktan en çok keyif aldıkları, en becerikli oldukları alanda eğitim alıp çalıştıklarında kendilerine ve topluma daha yararlı olmazlar mıydı?

***

Siz hangi mesleği yapmak istiyordunuz çocukken?

Sonra nasıl evrildi yaşamınız?

***

Ben çok küçükken çevremden duyup çocuk doktoru olmak istediğimi söylediğim bir dönemden sonra dansçı, muhabir, polis olmak istedim ilkokul ve ortaokul hayatım boyunca. Lisede ise, öğretmen olmak istediğime karar verdim; okulda çalışmak, çocuklarla olmak, öğretmek ve öğrenmek istiyordum. Türkçe öğretmeni, okul öncesi öğretmeni ya da rehber öğretmen olabilirdim. Son sınıfta PDR okuma fikrimi netleştirdim ve hayatımdaki en iyi kararlarımdan biriydi sanırım. Lisans eğitimim boyunca fark ettim ki, bu alan hayal ettiğimden çok daha geniş, çok daha güzel.

Dilerim siz de istediğiniz mesleği yapabiliyorsunuzdur!

Mahatma Gandhi'nin Her Gün Okuduğu Dua

“Allahım!

Güçlülerin yüzüne gerçeği söylemek için ve zayıfların alkışını ve sevgisini kazanmak için ve yalan söylememek için bana yardım et. 

Eğer bana para verirsen mutluluğumu alma ve eğer bana güç verirsen muhakeme yeteneğimi alma. 

Eğer başarı verirsen alçak gönüllüğümü alma. 

Eğer bana alçak gönüllüğü verirsen saygınlığımı alma. 

Görünenin diğer yüzünü de görmeme yardım et. 

Benim düşüncelerime katılmıyor diye bana karşı olanları hainlikle suçlayarak, onların karşısında suçlu duruma düşmeme izin verme. 

Kendimi sever gibi diğerlerini de sevmeyi ve diğerlerini yargılıyormuş gibi kendimi de yargılamayı öğret bana. 

Başarılı olduğum zaman zafer sarhoşu olmama izin verme. 

Başarısız olduğum zaman, umutsuzluğa düşmeme izin verme. 

Daha ziyade, başarısızlığın başarının öncesindeki bir deneme olduğunu hatırlamamı sağla. 

Hoşgörünün, güçlerin en büyüğü olduğunu ve intikam arzusunun zayıflığın ilk görünüşü olduğunu hatırlamamı sağla bana. 

Eğer paradan yoksun bırakırsan, benden umudu alma. 

Ve eğer beni başarıdan yoksun bırakırsan, başarısızlığı yenebilmek için benden irade gücünü alma. 

Eğer beni sağlık bağışından yoksun bırakırsan, inancın lütfunu benden esirgeme. 

Eğer insanlara zarar verirsem, özür dileme erdemini ve eğer insanlar bana zarar verirse, affetme ve merhamet gücünü ver bana. 

Allahım! 

Eğer ben seni unutursam sen beni unutma.”